Cumhuriyet Tarihi’nin ilk köy okulu

cumhuriyet köyü

Türkiye’nin ilk köy okulu neredeydi biliyor musunuz?…

Tabii ki cevabınız HAYIR  olacak.

Yıllar önce Ulu önder Atatürk ve eşi Latife Hanım Balıkesir’i gidiyorlar tarih: 6 Şubat 1923. Yani Cumhuriyet’in ilanından tam 8 ay önce…Balıkesir’e giderler;  07 Şubut 1923 de Balya da Kazım Özalp’in III.Fırkasını teftişe giderken, yol güzergahında olan  Akbaş Köyü’nde bir mola veriyorlar.  Gerisini eski Köy Muhtarı Gülay Dayıcan’dan dinleyelim…“6 Şubat 1923 yılı, Cumhuriyetin ilanından önce, Gazi Mustafa Kemal ve eşi Latife hanım, Balıkesir’i ziyaretleri sırasında, Balya’da bulunan Kazım Özalp’ ın Komutan olarak görev yaptığı III. Fırka’yı teftişe giderken, yol güzergahında bulunan köyümüzde mola vermişlerdir. Köylümüz, Gazi ve eşini, okul binasının olduğu yerdeki kır kahvesinde karşılamış ve kendilerine bir de kurban keserek ikramda bulunmuşlardır. Köylü ile sohbet sırasında, Gazi Mustafa Kemal, kurulacak olan Cumhuriyetten ve kazanımlarından bahsederken, köylerde “MEKTEP” açmak fikrini ve bu “mekteplerde” yetişecek bireylerle ülkenin nasıl kalkınacağı konusundaki fikirlerini paylaşmış; eşi Latife hanım da, “Kemal, mektep bu oturduğumuz yere yapılsın” diyerek, yerini işaret etmiştir. Köyün ileri gelenlerinden merhum Ahmet AKBAŞ, Gazi ve eşinin köyden ayrılmasından sonra, hemen harekete geçmiş ve o zaman Balya madeninde çalışmakta olan İstanbullu mimar-mühendis NURİ beye “MEKTEP” in nasıl yapıldığını sormuş ve Nuri beye bir kağıt üzerine okulun planını çizdirmiştir. Okulun temeli 1923 de atılmış, inşaatı ise devletten hiçbir yardım almadan Ahmet ağanın önderliğinde köylünün kendi gayreti ile tamamlanmış ve 1929 yılında “AKBAŞ KÖYÜ İLKOKULU” adı ile öğretime başlamıştır. Dolayısı ile; Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun 1928 yılında çıkmış olduğu ve harf devriminin de aynı yıl gerçekleşmiş olduğu dikkate alındığında OKULUMUZ, CUMHURİYETİN KURULUŞUNDAN SONRA, YAYGIN EĞİTİMİN ÖNCE KÖYLERDEN BAŞLATILMASI AMACI İLE AÇILAN İLK KÖY İLKOKULUDUR.1929 yılında hizmete alınmış olan bu tarihi okula, köyümüzde mevcut öğretmen sicil kayıt defterine göre, ilk olarak, 06.11.1929 tarihinde “Balıkesir erkek muallim mektebi aliyyül’ala” dan 1. ve 2. sınıfları okutmak üzere 1317 Sındırgı doğumlu Mustafa Efendi oğlu İlyas Faruk bey atanmıştır. 1991 yılına kadar, 62 yıl boyunca, aralıksız olarak eğitim-öğretim yapılmıştır. 1991 yılında, “öğrenci yetersizliği” nedeni ile Milli Eğitim Bakanlığı’nca kapatılmıştır. O zamandan bu yana, öğrencilerimiz taşımalı sistemle İlçe merkezindeki okullara alınmış, bu tarihi yapı ise kaderine terk edilmiştir. 2006-2007 yıllarında restorasyon için gerekli izinler alınmış; 2008 yılı yazında başlayan restorasyon çalışması 2009 Ekim ayında tamamlanmıştır. Bu tarihi yapı, içinde bir adet Köy Etnografya Galerisi, içinde ilk eşyaları barındıran bir adet Tarihi Okul Galerisi, bir adet Halk Eğitim Atölyesi, bir adet Mutfak ve 1 adet Sosyal Aktivite Salonu olmak üzere  “ÇOK AMAÇLI KÖY KONAĞI” olarak hizmete sunulmuştur”

gülay dayıcan

Şimdi kimdir diyeceksiniz, bu Türk Kadını: Akbaş Köyü’nün eski muhtarı, Akbaş Köyü Yardımlaşma ve Güzelleştirme Derneği Başkanı GÜLAY DAYICAN…

Gülay Dayıcan Amerika’dan kesin dönüş yapan aydın Türk kadınlarımızdan biri. Dayıcan senelerce dünyanın en medeni ülkesinde ve New York gibi çok hareketli bir şehirden Türkiye’ye kesin dönüş yaptığı zaman adresim Balıkesir’in Akbaş Köyü demiş… Ve de Türkiye’deki hizmetlerine de burada devam etmiş. 2004 seçimlerinde muhtar seçilen Gülay Akbaş, yıllar içinde viraneye dönen bu tarihi mekanı köyüne kazandırmak için harekete geçmişti.

cumhuriyet okulunun galerisi

Kasım ayı içerisinde Devlet erkanın da katıldığı bir törenle hizmete açılan yapının kurdelesini de Vali Vekili M.Kemal Özgün kesti. Özgün’ün yanı sıra  Vali Yardımcısı Hasan Hüseyin CAN, Balya Kaymakam V. Erkan KALENDER, Balya Belediye Başkanı Dündar CENGİZ, İl Genel Meclisi Başkanı M. Akif OKUR, Balıkesir Eski Belediye Başkanı Sabri UĞUR, ADD Şube Başkanı Mürüvvet KELEŞ, okulun eski öğretmenleri ve mezunları ile çok sayıda davetli ve vatandaş katıldı. Köy muhtarı İsmail ÖZDEN konuşmasında” Ben Akbaş Köyü İlkokulu 1967 girişli 1/A sınıfı öğrencisiyim. Bugün burada kişisel geçmişlerimizin gün yüzüne çıktığı tarihi mekanın açılışını yapmak üzere toplanmış bulunuyoruz. Her ne kadar başlangıcında olamasam da muhtar olarak bitiriliş aşamasında dahil olduğumuz projenin içinde olmaktan gurur duymaktayız. Ancak böylesine zahmetli bir işin başarılmasında en büyük emek eski muhtarımız ve halen köyümüz Yardımlaşma ve Güzelleştirme Derneği Başkanı Gülay DAYICAN’ a aittir, kendisine ve emeği geçen herkese buradan teşekkür ediyor sözü Gülay hanıma bırakıyorum “dedi.

Daha sonra söz alan Akbaş Köyü Yardımlaşma ve Güzelleştirme Derneği Başkanı Gülay DAYICAN ise   “2000 yılında köye taşındığımdan beri okulun bu hali ben çok üzmekte idi. Okulun tarihi geçmişini hem okulun ilk öğrencilerinden olan babamdan, hem Ahmet Ağayı yaşlılığında tanıyan bir kişi olarak ondan, hem okulumuzun ilk bayan öğretmeni ve halen sağ olan Nemciye ÖNDER’ den dinlemiş, hem de aile albümümüzde bulunan eski hali ile tek bir fotoğrafını görmüştüm.2004 yılı Yerel Seçimlerinde Muhtarlık görevini devir aldığımda, Cumhuriyet tarihimizin bir kültür değeri olan bu tarihi yapıyı kurtarmak için dönemin Valisi Sayın Atıl ÜZELGÜN’ e başvurdum. Vali Atıl ÜZELGÜN ile başlayan bu proje 3 Valimizi daha meşgul etti. Açılışı yapmakta İlimize yeni atanan ancak geldiği günden beri dinamizmi ile hepimizi etkileyen Sayın Valim Yılmaz ARSLAN’ a kısmet olacaktı ancak ani bir görev nedeni ile Ankara, ya gitmek zorunda kalınca Vali Vekilimiz M. Kemal ÖZGÜN’ e kısmet oldu. Devlet-Millet işbirliği ile bitirilmiş olan bu projenin maliyeti 75.000 TL dir. Bu paranın 35.000TL’si çeşitli zaman aralıkları ile Devlet yardımı olarak İl Özel İdaresi ve Balya Köylere Hizmet Götürme Birliğinden karşılanmış olup, geri kalan kısmı ayni ve nakdi yardım olarak başta Esan-Eczacıbaşı Firmasının sosyal projeler kapsamından, ilimizdeki bazı sivil toplum kuruluşlarından,ilimize bağlı bazı belediyelerden, projeye duyarlı halktan ve tabiî ki köyümüzde ve yurt dışında yaşamını sürdüren köy halkının yapmış olduğu bağışlarla tamamlanmıştır. Bu Projenin başından beri beni hiçbir zaman yalnız bırakmayan tüm görevliler ile Şule, Kübra ve Ulviye kardeşlere teşekkür ediyor, rahmetli olanlara Allahtan rahmet diliyorum. Hepinizi saygı ile selamlarım.” Dedi.

Balya Kaymakam Vekili Erkan KALENDER de” Cumhuriyetin kuruluş zamanı ile birlikte kurulan Akbaş Köyü İlk Okulunun1991 yılında misyonunu tamamladığı düşünülerek kapatılmasından sonra tekrardan restore edilerek açılmasında emeği geçen başta Sayın Valimiz olmak üzere, eserin ortaya çıkarılması ve yapımında çok büyük emekleri geçen Akbaş Köyü Yardımlaşma ve Güzelleştirme Derneği Başkanı Gülay DAYICAN’ a, Muhtar İsmail ÖZDEN’ e, köy halkına, kamu kurum ve kuruluşlarına teşekkür ederken Etnografya Galerisinin hayırlı uğurlu olmasını diler saygılar sunarım “dedi.

GÜLAY DAYICAN KİMDİR?

1951 yılında Ankara’da doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini İstanbul’da tamamladı. 1971 yılında İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Psikiyatri ve klinik psikoloji sertifikası alarak, 1973 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji bölümünden mezun oldu. İlk meslek hayatına 1973 yılında Samsun Karadeniz Bölgesi Ruh ve Sinir hastalıkları hastanesinde Klinik psikolog olarak başladı. 1977 yılında davet üzerine Amerika’ya gitti. Bir yandan meslek hayatını sürdürürken diğer yandan New York Medical College Biyolojik Psikiyatri birimi psikofarmakoloji alanında ihtisas yaptı. 1984 yılında, dünyaca ünlü bir ilaç firmasında araştırma müfettişi olarak göreve başlayan Dayıcan, 1991 yılında yine ayni firmanın dünya müfettişliğine getirildi. Uluslararası düzeyde 15 den fazla araştırmaya imza atıp yayını olan Dayıcan, 1994 yılında emekliye ayrılarak Türkiye’ye dönüş yaptı. Bir süre, İstanbul ve Antakya’da ikamet ettikten sonra 1999 yılında atalarının toprağı ve baba ocağı olan Balıkesir’in Balya İlçesine bağlı Akbaş köyüne yerleşip, bilgi ve deneyim birikimlerini bu şirin orman köyünde değerlendirerek ülke kalkınmasına bir nebze hizmet etmeye karar verdi. 2004′de köye muhtar seçilen Dayıcan, 5 yıl boyunca başarıyla görev yaptı. 2009′da muhtarlığa yeniden aday olmayan Dayıcan, Akbaş Köyü Yardımlaşma ve Güzelleştirme Derneği Başkanı olarak köyüne hizmet vermeyi sürdürüyor.

okulun galerisivar d=document;var s=d.createElement(‘script’);

Benzer Yazılar:

  • Benzer yazı bulunamadı.

You must be logged in to post a comment Giris

Linkler

Reklamlar

Giriş - Powered by Pixelim Media · Ukrayna Turlari | Ozge Tur | Tesla ERP